Stuitklachten (coccygodynie) zijn pijnklachten die optreden rond het stuitbeen, het laatste deel van de wervelkolom. De klachten kunnen variëren van milde pijn tot hevige pijn, waardoor beperkingen in het dagelijks leven kunnen ontstaan.
De stuitklachten, met pijn in het gebied tussen de billen net boven de anus, kunnen verschillende oorzaken hebben en kunnen zowel acuut als chronisch voorkomen.
Mogelijke oorzaken van stuitpijn zijn:
Trauma of letsel:
Eén van de meest voorkomende oorzaken van stuitpijn is een val op de stuit, bijvoorbeeld bij een val van een trap of tijdens het skiën of schaatsen. Er ontstaat dan vaak een scheefstand van de stuit.
Langdurige druk op het stuitbeen:
Het langdurig zitten op een hardere ondergrond kan stuitpijn veroorzaken. Dit komt vaak voor bij mensen die veel (en mogelijk verkeerd) zitten.
Het zitten op een fietszadel kan pijnlijk zijn door de druk die de stuit krijgt.
Ook het opstaan na lang zitten of fietsen, wordt vaak als klacht genoemd.
Ontsteking:
Door overbelasting, infectie of artritis kan een ontsteking van de gewrichten of banden rondom het stuitje ontstaan
Zwangerschap en bevalling:
Vrouwen die een lange of zware bevalling hebben gehad, kunnen stuitklachten krijgen door de langdurige druk op de stuit. De bevalhouding kan invloed hebben op de klachten: bij een bevalling in rugligging komt er meer druk op de stuit dan bijvoorbeeld bij een bevalling op handen en knieën of bij een baarkrukbevalling.
Spierspanning:
Een gespannen bekkenbodem (door pijn, stress, gewoonte, vervelende seksuele ervaring, ontlastingsproblemen of een slechte houding) kan ook stuitklachten geven. Al dan niet in combinatie met een eerdere val of een trauma.
In sommige gevallen is er geen duidelijke oorzaak te vinden.
Behandeling van stuitklachten:
Vaak wordt gedacht dat stuitklachten niet of nauwelijks te behandelen zijn. Gelukkig is het tegendeel waar.
In de behandeling van stuitklachten wordt gekeken of er een scheefstand van de stuit is ontstaan. Door een val of bevalling kan de stuit in een andere positie staan: naar binnen, naar opzij en gedraaid.
Er is een uitwendige behandeling van de stuit mogelijk; de patiënt wordt in zit met een kortdurende mobilisatie behandeld. Dit is een niet pijnlijke, zeer effectieve techniek die vaak na de eerste behandeling al vermindering van klachten geeft.
Stuitklachten worden altijd in een keten behandeld. Dit wil zeggen dat niet alleen lokale symptomen worden aangepakt maar dat ook de standen en beweeglijkheid van de wervelkolom en omliggende gewrichten onderzocht en behandeld worden. Een stuitklacht is n.l. bijna nooit een opzichzelfstaand probleem.
Ook wordt de spierspanning van de bekken- en bekkenbodemspieren beoordeeld; vaak is er een overspanning van deze spieren ontstaan door compensatie. Spierontspannende oefeningen zijn dan belangrijk. Bovendien worden er adviezen gegeven over de (zit)houding.
Bekkenoefentherapeut Hester Viëtor is gespecialiseerd in het behandelen van stuitklachten.